Die Torah - Die fünf Bücher Mose

Buch: Kapitel: Vers:
Hebräischer Text (nach der Masorah)
וַיֹּ֥אמֶר אֲלֵהֶ֖ם יוֹסֵ֑ף ה֗וּא אֲשֶׁ֨ר דִּבַּ֧רְתִּי אֲלֵכֶ֛ם לֵאמֹ֖ר מְרַגְּלִ֥ים אַתֶּֽם׃
Deutsche Übersetzung (Samson Raphael Hirsch)
Josef aber sagte zu ihnen: Das ist es gerade, was ich euch gesagt habe; ihr seid Kundschafter.
Übersetzung von Moses Mendelssohn (1780 bis 1783)
Joseph sprach zu ihnen: Die Sache ist wie ich gesagt habe, ihr seid Kundschafter!
Übersetzung von Lazarus Goldschmidt (1921 bis 1925)
Da sprach Josseph zu ihnen: Das ist es, was ich zu euch geredet: ihr seid Kundschafter.
Mendelssohn-Übersetzung im Original
יוסף שפראך צו איהנען: דיא זאכע איזט וויא איך געזאגט האבע, איהר זייד קונדשאפטער!
Onkelos
וַאֲמַר לְהוֹן יוֹסֵף הוּא דִּי מַלֵּילִית עִמְּכוֹן לְמֵימַר אַלִּילֵי אַתּוּן
Raschi↑

הוא אשר דברתי. הַדָּבָר אֲשֶׁר דִּבַּרְתִּי שֶׁאַתֶּם מְרַגְּלִים, הוּא הָאֱמֶת וְהַנָּכוֹן, זֶהוּ לְפִי פְשׁוּטוֹ. וּמִדְרָשׁוֹ אָמַר לָהֶם וְאִלּוּ מְצָאתֶם אוֹתוֹ וְיִפְסְקוּ עֲלֵיכֶם מָמוֹן הַרְבֵּה, תִּפְדּוּהוּ? אָמְרוּ לוֹ הֵן, אָמַר לָהֶם וְאִם יֹאמְרוּ לָכֶם שֶׁלֹּא יַחֲזִירוּהוּ בְשׁוּם מָמוֹן, מַה תַּעֲשׂוּ? אָמְרוּ לוֹ לְכָךְ בָּאנוּ, לַהֲרֹג אוֹ לֵהָרֵג, אָמַר לָהֶם הוּא אֲשֶׁר דִּבַּרְתִּי אֲלֵיכֶם, לַהֲרֹג בְּנֵי הָעִיר בָּאתֶם, מְנַחֵשׁ אֲנִי בְּגָבִיעַ שֶׁלִּי שֶׁשְּׁנַיִם מִכֶּם הֶחֱרִיבוּ כְּרַךְ גָּדוֹל שֶׁל שְׁכֶם:

Raschi (Deutsche Übersetzung)↑

Das ist, was ich gesprochen habe, das Wort, das ich gesprochen, das ihr Kundschafter seid, ist die Wahrheit und das Richtige; das ist nach dem einfachen Sinn; der Midrasch dazu sagt, er sprach zu ihnen, und wenn ihr ihn gefunden hättet und man von euch viel Geld verlangt hätte, hättet ihr ihn doch ausgelöst? Sie sagten, ja. Da fragte er sie, und wenn man zu euch gesagt hätte, man würde ihn für kein Geld zurückgeben, was hättet ihr dann getan? Sie antworteten, dazu sind wir gekommen, zu töten oder getötet zu werden. Da sprach er, das ist, was ich zu euch gesagt habe, ihr seid gekommen, die Leute der Stadt zu töten; ich sehe in meinem Zauberbecher, das zwei von euch die große Stadt Schechem zerstört haben (Bereschit Rabbah 91:7).

Kommentar von R. Samson Raphael Hirsch↑

Das eben greift Josef auf. Weil euer Vater weiß, daß euer Vorhaben ein gefährliches ist, schickt er den Jüngsten nicht mit.

Biur von Moses Mendelssohn↑

הוא אשר דברתי, הדבר אשר דברתי שאתם מרגלים הוא האמת והנכון זהו לפי פשוטו. (רש"י) (רש"י): (טו) בזאת תבחנו, שאם אינכם אחים לא יסכן הקטן את עצמו לבא עמכם לשקר ולהיות בן מות עמכם. (ר"ע ספורנו), ויתכן ג"כ שהכוונה שיבררו דבריהם האמת אתם בזה שיש להם עוד אח קטן, ואם זה אמת אז יאמינם גם על שארית דבריהם. חי פרעה, הוא שם סמוך, והנפרד ממנו חיים, והוא בלשון רבי' לעולם ולא יתפרד, ורבי יהודה כתב כי חי פרעה הוא יחיד מן מות וחיים (משלי י"ח כ"א), והנכון שהוא לשון רבים בסמוך והיו"ד יו"ד הרבים, ויו"ד השרש נעלמת, והראוי חיי כמו ויהיו חיי שרה (לעיל כ"ג א'), ושרש המלה חיי, וכבר הארכתי בזה בקו' עלים לתרופה (בפ' שמות א' ט"ז), וכוונת המאמר, חי פרעה, נשבע בחיי המלך: אם תצאו, שלא תצאו מכאן כי אם בבוא וגו', ועיין מ"ש בפסוק אם תשקר לי (לעיל כ"א כ"ג), בבאור מלת אם הבאה אחר לשון שבועה: (טז) האסרו, תאסרו כמו ומת בהר (דברים ל"ב מ"ט). (הראב"ע), ועל דעתי הכוונה בצווי כלומר התרצו בזה, ועל דרך חסד ויראת אלהים אמר להם כן התרצו להאסר פה עד שתשלחו אחד מכם לברר דבריכם, (וכן פי' מהר"י אברבנאל), וכן ומת בהר, בא הצווי מאת השם ב"ה הפועל כל המעשים הנראים לנו כמקרים, ברצון גמור ולתכלית טוב הידוע לו, ואל משה בחירו אשר התחנן לפניו לאמר אעברה נא ואראה את הארץ הטובה וגו' (שם ג' כ"ה), אמר השם באהבתו אותו ע"ד פיוס ורצוי, התרצה למות, כי לתכלית טוב אנכי חפץ בזה, ואם הוא נעלם ממך. האמת אתכם, אם אמת אתכם, לפיכך ה"א נקוד פתח שהוא כמו בלשון תימה. (רש"י):

Varianten in Manuskripten↑
אֲלֵהֶ֖ם: Schreibung אליהם in 13 Manuskripten
Handschriften anzeigen (13)
  • תורה, נביאים ראשונים ודברי הימים : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, Tora, Nevi'im Rishonim und Divrei HaYamim : mit Nikud und Ta'amim, Masora Ktana und Gdola, 13. Jahrhundert, MS. Hunt. 11, MS. Hunt. 12 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, Tora, 14. Jahrhundert, MS. Marsh 635 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, 13. Jahrhundert, MS. 5 (Corpus Christi College Library, Oxford)
  • תנ"ך, 13. Jahrhundert, MS. 73 (Oriel College Library, Oxford)
  • תנ"ך, 14. Jahrhundert, Cambridge University Library, Cambridge, England Ms. Mm. 5.27
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 15. Jahrhundert, British Library (London) Harley 7621
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 13. oder 14. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5709
  • תורה : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1487, The Library of Trinity College Dublin, Dublin, Ireland Ms. IE TCD MS 13
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 14. Jahrhundert, Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 1/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 2/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 3/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 4
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1295, Biblioteca Medicea Laurenziana, Florenz Ms. Plut.I.30
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, unbekannt, Herzog August Bibliothek (Wolfenbüttel) Ms. Cod. Guelf. 3 Helmst.
  • Torah, 15. Jahrhundert, Ms. C 116 Sup. (Ambrosian Library, Mailand)
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 12. Jahrhundert, Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. E 86
אֲלֵכֶ֛ם: Schreibung אליכם in 24 Manuskripten (davon 1 vermutet [forte])
Handschriften anzeigen (24)
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, Tanach : mit Nikud und Ta'amim, 14. Jahrhundert, MS. Kennicott 1 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, נביאים ראשונים ודברי הימים : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, Tora, Nevi'im Rishonim und Divrei HaYamim : mit Nikud und Ta'amim, Masora Ktana und Gdola, 13. Jahrhundert, MS. Hunt. 11, MS. Hunt. 12 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, Torah, 1449, MS. Poc. 395, MS. Poc. 396 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, Tora, 14. Jahrhundert, MS. Marsh 635 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, 13. Jahrhundert, MS. 5 (Corpus Christi College Library, Oxford)
  • תורה, הפטרות, מגלות וספרי אמ"ת, 1296, Jesus College Library, Oxford Ms. 95/ Jesus College Library, Oxford Ms. 96
  • תנ"ך, 13. Jahrhundert, MS. 73 (Oriel College Library, Oxford)
  • תורה ונביאים : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 13. Jahrhundert, MS. Kennicott 10 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תנ"ך, 14. Jahrhundert, Cambridge University Library, Cambridge, England Ms. Mm. 5.27
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 13. oder 14. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5709
  • תורה, הפטרות ומגלות, 1216, British Library (London) Arundel Or 2
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1494, Library University of Aberdeen Ms. 23
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 14. Jahrhundert, Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 1/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 2/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 3/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 4
  • תורה, הפטרות ומגלות, 1277, St. Paul's Abbey in the Lavant Valley, Sankt Paul im Lavanttal, Austria Ms. 84.1
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 13. oder 14. Jahrhundert, Baden State Library, Karlsruhe, Deutschland Ms. Cod. Reuchlin 1
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1295, Biblioteca Medicea Laurenziana, Florenz Ms. Plut.I.30
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1301, Dänische Königliche Bibliothek (Kopenhagen) Ms. Hebr. 2
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, unbekannt, Herzog August Bibliothek (Wolfenbüttel) Ms. Cod. Guelf. 3 Helmst.
  • Torah, 15. Jahrhundert, Ms. C 116 Sup. (Ambrosian Library, Mailand)
  • Torah, 14. Jahrhundert, Ms. C 105 Sup. (Ambrosian Library, Mailand)
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 12. Jahrhundert, Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. E 86
  • תורה, מגלות והפטרות, 13. Jahrhundert, Staatsbibliothek Berlin Ms. Ham. 80.1
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 14. bis 15. Jahrhundert, Zentralbibliothek Zürich Ms. Or. 152
  • תנ"ך, 1494, Zentralbibliothek Zürich Ms. Or. 158
Text herunterladen