Die Torah - Die fünf Bücher Mose
כל הנפש הבאה ליעקב. שֶׁיָּצְאוּ מֵאֶרֶץ כְּנַעַן לָבֹא לְמִצְרַיִם; וְאֵין "הַבָּאָה" זוֹ לְשׁוֹן עָבָר אֶלָּא לְשׁוֹן הוֹוֶה, כְּמוֹ בָּעֶרֶב הִיא בָאָה (אסתר ב' ד'), וּכְמוֹ וְהִנֵּה רָחֵל בִּתּוֹ בָּאָה עִם הַצֹּאן (בראשית כ"ט), לְפִיכָךְ טַעְמוֹ לְמַטָּה בָּאָלֶ"ף, לְפִי שֶׁכְּשֶׁיָּצְאוּ לָבֹא מֵאֶרֶץ כְּנַעַן לֹא הָיוּ אֶלָּא שִׁשִּׁים וָשֵׁשׁ, וְהַשֵּׁנִי, כָּל הַנֶּפֶשׁ לְבֵית יַעֲקֹב הַבָּאָה מִצְרַיְמָה שִׁבְעִים – הוּא לְשׁוֹן עָבָר, לְפִיכָךְ טַעְמוֹ לְמַעְלָה בַּבֵּי"ת, לְפִי שֶׁמִּשֶּׁבָּאוּ שָׁם הָיוּ שִׁבְעִים, שֶׁמָּצְאוּ שָׁם יוֹסֵף וּשְׁנֵי בָנָיו, וְנִתּוֹסְפָה לָהֶם יוֹכֶבֶד בֵּין הַחוֹמוֹת. וּלְדִבְרֵי הָאוֹמֵר תְּאוֹמוֹת נוֹלְדוּ עִם הַשְּׁבָטִים, צְרִיכִים אָנוּ לוֹמַר שֶׁמֵּתוּ לִפְנֵי יְרִידָתָן לְמִצְרַיִם, שֶׁהֲרֵי לֹא נִמְנוּ כָאן; מָצָאתִי בְּוַיִּקְרָא רַבָּה, עֵשָׂו שֵׁשׁ נְפָשׁוֹת הָיוּ לוֹ, וְהַכָּתוּב קוֹרֵא אוֹתָן נַפְשׁוֹת בֵּיתוֹ, לְשׁוֹן רַבִּים, לְפִי שֶׁהָיוּ עוֹבְדִין לֶאֱלֹהוּת הַרְבֵּה; יַעֲקֹב שִׁבְעִים הָיוּ לוֹ, וְהַכָּתוּב קוֹרֵא אוֹתָן נֶפֶשׁ, לְפִי שֶׁהָיָה עוֹבְדִים לְאֵל אֶחָד:
Alle Seelen, die von Jaakob kamen כל הנפש הבאה ליעקב, die aus dem Lande Kanaan ausgezogen waren, um nach Mizraim zu kommen; dieses הַבָּאָה ist nicht die Form der Vergangenheit, sondern die Form der Gegenwart (des gleichzeitigen oder wiederholten Geschehens); wie (Esth. 2, 14), »am Abend pflegte sie zu kommen,« und wie (29, 7), »sieh, seine Tochter Rachel kommt mit den Schafen«; darum ist der Ton auf der letzten Silbe auf dem א; denn, als sie aus dem Lande Kanaan auszogen, um dahin zu gelangen, waren sie nur Sechsundsechzig. Das zweite הַבָּאָה (Vers 27), »alle Seelen vom Hause Jaakobs, die nach Mizraim gekommen, waren siebzig,« ist die Form der Vergangenheit; darum ist der Ton auf dem ב; denn, als sie dorthin gekommen waren, waren sie siebzig; da sie dort Josef und seine beiden Söhne fanden und Jochebed zwischen den Stadtmauern zu ihnen hinzukam. Nach den Worten dessen aber, der sagt, dass Zwillingsschwestern mit den Stämmen geboren wurden, müssen wir sagen, dass diese vor ihrem Zuge nach Mizraim gestorben waren, da sie hier nicht aufgezählt sind. Ich habe im Wajikra rab. (4) gefunden, Esaw hatte sechs Seelen, und der Vers (36, 6) nennt sie «נפשות ביתו«, Esaw und fünf Söhne in der Mehrzahl, weil sie vielen Göttern dienten; Jaakob hatte siebzig Seelen, und der Vers nennt sie נפש, weil sie einem Gotte dienten.
כל הנפש וגו' מצרימה (יצאי ירכו מלבד נשי בני יעקב) כל נפיש ששים ושש, וכן הסגירו המתרגם האשכנזי, ולכן מלת יעקב באתנח שהוא מפסיק גדול מכל הטעמים שלפניו, · ולפי שהמאמר ארוך חוזר וכופל מלת נפש שהיא נושא המאמר, וכן מנהג הכתוב בהרבה מקומות · יצאי ירכו וגו' כל נפש ששי' ושש, כי יעק' שהו' מחשבון של שלשי' ושלש אינו בכלל יוצאי ירכו כי יוצאי ירכו לא היו אלא ששים ותשע, ובי אמר משה בשבעים נפש ירדו אבתיך מצרימה (דברים י' כ"ב), שיעקב ובניו היו שבעים · (הרשב"ס), וכבר כתבתי דעת חז"ל שיוכבד השלימה החשבון :

כל נפש. Esaus Haus zählte nur sechs Seelen, und es heißt von ihm כל נפשות ביתו (Bereschit 36, 6), bemerkt ein Wort in מ"ר, Jakobs Haus zählt siebenzig Seelen und sie heißen zusammen nur ein כל הנפש לבית יעקב :נפש! Außerhalb des jüdischen Berufes schlägt oft jeder Sohn seinen eigenen Weg ein. Wo aber in Wahrheit und Treue jüdischer Sinn erhalten ist, da mögen es siebenzig sein, und es waltet doch in allen ein Geist und ein Sinn.