Die Torah - Die fünf Bücher Mose
והמם. נָקוּד קָמָץ כֻּלּוֹ, לְפִי שֶׁאֵין מ"ם אַחֲרוֹנָה מִן הַיְסוֹד, וַהֲרֵי הוּא כְּמוֹ וְהָם אוֹתָם, אֲבָל "וְהָמַם גִּלְגַּל עֶגְלָתוֹ" (ישעיהו כ"ח) כֻּלּוֹ יְסוֹד, לְפִיכָךְ חֶצְיוֹ קָמָץ וְחֶצְיוֹ פַּתָּח, כִּשְׁאָר פֹּעַל שֶׁל שָׁלוֹשׁ אוֹתִיּוֹת:
Und sie verwirren, das Wort hat zwei Kamez, weil das letzte Mem nicht zur Wurzel gehört, sondern = והם אותם ist; aber (Jes. 28, 28), er rollt das Rad seines Wagens, ist das ganze Wort Wurzel; darum ist es zur Hälfte mit Kamez und zur Hälfte mit Patach punktiert wie jede andere Wurzel aus drei Buchstaben.
והמם, נקד קמץ כולו, לפי שאין מ"ם האחרונה מן היסוד (השורש), והרי הוא כמו והם אותם, אבל והמם גלגל עגלתו (ישעי' כ"ח כ"ח), כלו יסוד, לפיכך חציו קמץ וחציו פתח כשאר פעל של שלש אותיות· (רש"י) : וכ"כ הרד"ק שמשפטו הימם, ומ"ם האחרון סימן הרבים· והרשב"ם נלאה להכניסו עם הכפולים, ואין דבריו נראים :
Handschriften anzeigen (31)
- תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, Tanach : mit Nikud und Ta'amim, 14. Jahrhundert, MS. Kennicott 1 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תורה, נביאים ראשונים ודברי הימים : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, Tora, Nevi'im Rishonim und Divrei HaYamim : mit Nikud und Ta'amim, Masora Ktana und Gdola, 13. Jahrhundert, MS. Hunt. 11, MS. Hunt. 12 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תורה, Tora, 14. Jahrhundert, MS. Marsh 635 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תורה, Tora, 14. Jahrhundert, MS. Marsh 10 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תורה (במדבר-דברים) והפטרות, Tora (Bamidbar - Devarim) und Haftarot, 13. Jahrhundert, MS. Marshall Or. 51 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תורה (דברים) והפטרות, Tora (Devarim) und Haftarot, 15. oder 16. Jahrhundert, MS. Hunt. 475 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, Tanach : mit Nikud und Ta'amim, Masora Ktana und Gdola, 13. oder 14. Jahrhundert, MS. Bodl. Or. 802, MS. Bodl. Or. 803, MS. Bodl. Or. 804 (Bodleian Libraries (Oxford))
- תורה, 13. Jahrhundert, MS. 5 (Corpus Christi College Library, Oxford)
- תורה, הפטרות, מגלות וספרי אמ"ת, 1296, Jesus College Library, Oxford Ms. 95/ Jesus College Library, Oxford Ms. 96
- תנ"ך, 14. Jahrhundert, Cambridge University Library, Cambridge, England Ms. Mm. 5.27
- תורה (שמות-דברים) והפטרות, 13. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5683
- תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 15. Jahrhundert, British Library (London) Harley 7621
- תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 13. oder 14. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5709
- תורה, הפטרות ומגלות : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 14. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5773
- תורה, הפטרות, מגלות ואיוב, 13. oder 14. Jahrhundert, British Library (London) Harley 1861
- תנ"ך : עם ניקוד, טעמים מסורה קטנה והערות קרי וכתיב, 15. Jahrhundert, British Library (London) Loan 1
- תורה, unbekannt, Muniment collection, Westminster Abbey, London Ca MS 1
- תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 1299, Bodleian Libraries (Oxford) Ms. Kennicott 3
- תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 14. Jahrhundert, Bibliothkek Brieg, heute vermutlich Universitätsbibliothek Wroclaw
- תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 13. oder 14. Jahrhundert, Baden State Library, Karlsruhe, Deutschland Ms. Cod. Reuchlin 1
- תורה (דברים), הפטרות ומגלות רות וקהלת, 15. oder 16. Jahrhundert, Biblioteca Medicea Laurenziana, Florenz Ms. Plut.III.04
- תנ"ך, Tanach, 14. bis 15. Jahrhundert, Dänische Königliche Bibliothek (Kopenhagen) Ms. Hebr. 6
- תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, unbekannt, Herzog August Bibliothek (Wolfenbüttel) Ms. Cod. Guelf. 3 Helmst.
- תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1236-1238, Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. B 30 Inf./ Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. B 31 Inf./ Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. B 32 Inf.
- תורה, Torah, 1287, Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. G 2 Sup.
- תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 12. Jahrhundert, Biblioteca Ambrosiana (Mailand) Ms. E 86
- Torah (mit Targum), 13. Jahrhundert (?), Ms. Bib. Reg. 44 (Royal Library of Turin, Turin)
- Torah (mit Targum), Megillot, Ijob, Haftarot, 13. Jahrhundert (?), Ms. Bib. Reg. 13 (Royal Library of Turin, Turin)
- Sefer Torah (5. von 5 Rollen), 13. Jahrhundert (?), Straßburg
- תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 13. Jahrhundert, Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 1212
- תורה, הפטרות וכתובים, 13. Jahrhundert, Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 1214

verwirren durch große Verwirrung. »In zermalmender Niederlage vernichten« (Moffatt).