Die Torah - Die fünf Bücher Mose
ונועדתי. כְּשֶׁאֶקְבַּע מוֹעֵד לְךָ לְדַבֵּר עִמְּךָ, אוֹתוֹ מָקוֹם אֶקְבַּע לַמּוֹעֵד שֶׁאָבֹא שָׁם לְדַבֵּר אֵלֶיךָ:
ודברתי אתך מעל הכפרת. וּבְמָקוֹם אַחֵר הוּא אוֹמֵר וַיְדַבֵּר ה' אֵלָיו מֵאֹהֶל מוֹעֵד לֵאמֹר (ויקרא א'), זֶה הַמִּשְׁכָּן, מִחוּץ לַפָּרֹכֶת, נִמְצְאוּ שְׁנֵי כְתוּבִים מַכְחִישִׁים זֶה אֶת זֶה, – בָּא הַכָּתוּב הַשְּׁלִישִׁי וְהִכְרִיעַ בֵּינֵיהֶם: וּבְבֹא מֹשֶׁה אֶל אֹהֶל מוֹעֵד, וַיִּשְׁמַע אֶת הַקּוֹל מִדַּבֵּר אֵלָיו מֵעַל הַכַּפֹּרֶת וְגוֹ' (במדבר ז'), מֹשֶׁה הָיָה נִכְנָס לַמִּשְׁכָּן, וְכֵיוָן שֶׁבָּא בְתוֹךְ הַפֶּתַח, קוֹל יוֹרֵד מִן הַשָּׁמַיִם לְבֵין הַכְּרוּבִים, וּמִשָּׁם יוֹצֵא וְנִשְׁמָע לְמֹשֶׁה בְּאֹהֶל מוֹעֵד (ספרי):
ואת כל אשר אצוה אותך אל בני ישראל. הֲרֵי וָי"ו זוֹ יְתֵרָה וּטְפֵלָה, וְכָמוֹהָ הַרְבֵּה בַּמִּקְרָא, וְכֹה תִפָּתֵר: וְאֶת אֲשֶׁר אֲדַבֵּר עִמְּךָ שָׁם אֵת כָּל אֲשֶׁר אֲצַוֶּה אוֹתְךָ אֶל בְּנֵי יִשְׂרָאֵל הוּא:
Ich werde mich offenbaren; wenn ich dir eine Zusammenkunft bestimme, um mit dir zu sprechen, so werde ich jenen Ort zur Zusammenkunft bestimmen, daß ich dorthin komme, um mit dir zu sprechen. Und mit dir vom Deckel herabsprechen, an anderer Stelle sagt er (Lev. 1, 1), der Ewige sprach zu ihm aus dem Zelte der Offenbarung also, das ist die Wohnung außerhalb des Vorhanges vor dem Allerheiligsten; daraus ergibt sich, daß die beiden Verse einander widersprechen, darum kommt der dritte Vers und entscheidet zwischen ihnen (Bamidbar 7, 89), wenn Mosche ins Zelt der Offenbarung hineinging, daß Er mit ihm spreche, so hörte er die Stimme vom Deckel herab zu sich sprechen; Mosche ging ins Heiligtum, und sobald er in den Eingang eingetreten war, kam die Stimme vom Himmel herab zwischen die beiden Cherubim, und von dort kam sie heraus und wurde von Mosche im Zelte der Offenbarung vernommen (Sifre נשא). (ואת alles, was ich dir für die Kinder Jisrael befehle, dieses Waw ist übrig und angehängt; Ähnliches kommt oft im Vers vor, und du mußt es so erklären, und was ich dort mit dir rede, ist all das, was ich dir für die Kinder Jisrael befehle.)
zu dir verfügen. Hebr. ונועדתי, so wird das gesamte Heiligtum אהל מועד, d. h. »Zelt der Zusammenkunft« genannt, der Ort, an dem Gott Israel Seinen Willen durch Moses offenbart.
ונועדתי, הזמן המזומן ומיוחד לעשות בו דבר יקרא מועד (בשטימטי צייט), וכן נקרא מקום הקבוץ לזמן ידוע מועד, שאגו צורריך בקרב מועדיך (תהלים ע"ד ד'), ר"ל בקרב בית המקדש שהיו ישראל נועדים שם, וכן שרפו כל מועדי אל (שם ח'), וכן ובית מועד לכל חי (איוב ל' כ"ג), ופי' הכתוב פה, המקום ההוא אקבע לך להראות לך ולדבר עמך לזמן ידוע, ולכן נקרא אוהל מועד, לפי ששם נועד השם עם משה, וגם היו ישראל נועדים ונקבצים שם. את כל אשר אצוה וגו', כפי הנוסחא שלפנינו ברש"י ורא"בע נראה שהיו קורים ואת בוי"ו, ואת כל אשר אצוה אותך וגו', ונדחקו לפרש המשך הכתוב, ובכל הספרי' המדויקים כתוב את בלא וא"ו, והנה ברש"י כ"י עם רשב"ם שבידי כל הדבור מן ואת כל אשר אצוה עד סופו אינו, ואדרבא נכתב שם בלשון הזה, את כתב בלא וי"ו לומר ודברתי אתך מעל הכפרת, ומה את כל אשר אצוה אותך אל בני ישראל עכ"ל, ואין ספק כי זאת הי' הנוסח' הנכונה והאמתית (ועיין במ"א). והנה המשך הכתובי', וכפילת הדברי' ואל הארן תתן את העדת, אחר שכבר נאמר וכתת אל הארן את העדת, נרא' שכך שעורו אחר שנמר מעשה הכרבי', בא לאיזה צורך יעשם, ואמר כאשר תשים את הכפרת על הארן (אחר שתתן בתוכו את העדת), אז אועד לך שם לדבר אתך וגו', ויהי' וי"ו ונועדתי וי"ו המשך לתשובת התנאי, כאשר בארנו בכמה מקומות, ותאמר ואל הארן תתן את העדת הוא כמו מאמר מוסגר כמו שפירשנו:
V. 22. ונועדתי, von יעד, verwandt mit יחד, Ort und Zeit zu einer Zusammenkunft bestimmen. Nicht in Folge einer besonderen individuellen Beziehung Mosche zu Gott spricht Gott mit Mosche, sondern nur in Folge der göttlichen Bundesnähe mit Israel, in Folge der göttlichen Gegenwart in Mitte des sein Gesetz bewahrenden Volkes — מעל הכפרת מבין שני הכרבים אשר על ארון העדות — gelangt das Wort Gottes an Mosche. Wie sehr die Offenbarung an Mosche durch die Würdigkeit des Volkes bedingt war, wird in der Mechilta בא (anfangs zum Worte לאמר) und ebenso Sifra (zum ersten לאמר) in dem Umstande nachgewiesen, daß כל ל'ח שנה שהיה כועס על ישראל לא היה מדבר עמו שני ויהי כאשר תמו כל אנשי המלחמה למות וידבר ד׳ אלי, daß während der achtunddreißig Jahre, in welchen Gott Israel ungewogen (דברים ב׳ י׳׳ה) war (von der מרגלים-Versündigung bis zum vierzigsten Jahre), das offenbarende Wort Gottes an Mosche nicht geworden, denn es heißt: als das ganze Geschlecht ausgestorben war, sprach Gott zu mir usw. (So auch B. B. 121a-b, wo der fünfzehnte Ab. noch als festliches Andenken an diese Wiederkehr des Offenbarungswortes an Mosche erklärt wird).