Die Torah - Die fünf Bücher Mose

Buch: Kapitel: Vers:

Hebräischer Text (nach der Masorah)

וְ֠הָיָ֠ה כַּאֲשֶׁר־שָׂ֨שׂ יְהֹוָ֜ה עֲלֵיכֶ֗ם לְהֵיטִ֣יב אֶתְכֶם֮ וּלְהַרְבּ֣וֹת אֶתְכֶם֒ כֵּ֣ן יָשִׂ֤ישׂ יְהֹוָה֙ עֲלֵיכֶ֔ם לְהַאֲבִ֥יד אֶתְכֶ֖ם וּלְהַשְׁמִ֣יד אֶתְכֶ֑ם וְנִסַּחְתֶּם֙ מֵעַ֣ל הָאֲדָמָ֔ה אֲשֶׁר־אַתָּ֥ה בָא־שָׁ֖מָּה לְרִשְׁתָּֽהּ׃

Deutsche Übersetzung (Samson Raphael Hirsch)

Und es wird geschehen, wie sich Gott über euch gefreut, euch wohl zu tun und euch zu vermehren, so wird sich Gott über euch freuen, euch zu Grunde gehen zu lassen und euch zu verderben, und werdet ihr fortgerissen werden von dem Boden, wohin du nun kommst, ihn in Besitz zu nehmen.

Übersetzung von Moses Mendelssohn (1780 bis 1783)

So wie sich der Ewige zuvor freuete, euch Gutes zu thun, und euch zu vermehren, eben so wird er sich freuen, euch zu Grunde zu richten und zu vertilgen. Ihr werdet aus dem Erdreiche, das du jetzt einzunehmen hinziehest, mit der Wurzel herausgerissen,

Übersetzung von Lazarus Goldschmidt (1921 bis 1925)

Und wie HaSchem sich über euch gefreut, euch Gutes zu erweisen und euch zu mehren, so wird HaSchem sich über euch freuen, euch zu vernichten und euch zu tilgen, und gerissen werdet ihr vom Boden, dahin du kommest, ihn in Besitz zu nehmen.

Mendelssohn-Übersetzung im Original

זא, וויא זיך דער עוויגע צופאר פרייעטע, אייך גוטעס צו טהון, אונד אייך צו פערמעהרען, עבען זא ווירד ער זיך פרייען, אייך צו גרונדע צו ריכטען אונד צו פערטילגען · איהר ווערדעט אויס דעם ערדרייכע, דאז דוא יעצט איינצונעהמען הינציהסט, מיט דער ווארצעל הערויסגעריסען,

Onkelos

וִיהֵי כְּמָא דְחַדֵי יְיָ עֲלֵיכוֹן לְאוֹטָבָא יָתְכוֹן וּלְאַסְגָאָה יָתְכוֹן כֵּן יֶחֱדֵי יְיָ עֲלֵיכוֹן לְאוֹבָדָא יָתְכוֹן וּלְשֵׁצָאָה יָתְכוֹן וְתִטַלְטְלוּן מֵעַל אַרְעָא דְאַתְּ עָלֵל לְתַמָן לְמֵירְתַהּ

Raschi

כן ישיש ה'. אֶת אוֹיְבֵיכֶם עליכם להאביד וגו':

ונסחתם. לְשׁוֹן עֲקִירָה וְכֵן (משלי ט"ו) "בֵּית גֵּאִים יִסַּח ה'":

Raschi (Deutsche Übersetzung)

So wird 63 der Ewige erfreuen, eure Feinde über euch, um... zu vernichten (Meg. 10b). Und ihr werdet ausgerissen, bedeutet ausreißen, ebenso (Spr. 15, 25), das Haus der Hochmütigen reißt der Ewige aus.

Kommentar von R. Samson Raphael Hirsch

V. 63. והיה כאשר שש. Es heißt nicht: כאשר שש להיטיב אתכם כן ישיש להאביד אתכם, sondern כאשר שש עליכם וגו׳ כן ישיש עליכם וגו׳, wie es ihn um euretwillen freute, euch Glück zu geben, so wird es ihn um euretwillen freuen, über euch Verderben zu verhängen. D. h. wie es euch zu eurem Heile gereichen sollte, da er euch so außerordentlich glücklich machte, so wird es zu eurem Heile gereichen sollen, daß er euch nun so außerordentlich unglücklich werden lässt. Es ist ה׳, dieselbe Liebe, dieselbe Weisheit, dieselbe eure und der Menschheit Zukunft bauende Waltung, die ein solches Leidensgeschick über euch verhängt. להאכיד und להשמיד kann keine wirkliche, gänzliche Vernichtung ausdrücken sollen, da es sofort durch ונסחתם וגו׳ und והפיצך וגו׳ als nur relative gänzliche Entfernung von dem Lande erläutert wird.

Kommentar von Rabbiner Dr. Joseph Herman Hertz

sich über euch gefreut. Wenn ein Sohn auf dem rechten Pfad wandelt, so freut sich der Vater, wenn er ihm helfen und Gutes erweisen kann. Gerät der Sohn aber auf Abwege, dann gereicht es gleichfalls dem Vater zur »Freude«, Mittel — unter Umständen auch schmerzlicher Art — zu finden, um ihn wieder zum Guten zurückzuführen. So »freut« sich Gott daran, über das sündige Israel die Prüfungen und Leiden des Exils zu bringen, um es dadurch zu läutern und es wieder in Gnaden aufnehmen zu können.

Biur von Moses Mendelssohn

כן ישיש, כי על דרך האמת כל מוסר ותוכחה הבא מן החכמה העליונה היא לתכלית טוב ואושר אמתי, וה' הטוב ישמח בהיטיבו · ואולם (במגילה דף י'), שמו מלת ישיש פועל יוצא, ואמרו ישיש אויביכם עליכם, וזהו דרך דרש, ואנקלוס והמתרגם האשכנזי תרגמו על פי פשוטו : ונסחתם, לשון עקירה, וכן בית גאים יסח ה' (משלי ט"ו כ"ה) · (רש"י) :

Text herunterladen