Die Torah - Die fünf Bücher Mose

Buch: Kapitel: Vers:
Hebräischer Text (nach der Masorah)
וַיִּקְרָ֨א אֲבִימֶ֜לֶךְ לְאַבְרָהָ֗ם וַיֹּ֨אמֶר ל֜וֹ מֶֽה־עָשִׂ֤יתָ לָּ֙נוּ֙ וּמֶֽה־חָטָ֣אתִי לָ֔ךְ כִּֽי־הֵבֵ֧אתָ עָלַ֛י וְעַל־מַמְלַכְתִּ֖י חֲטָאָ֣ה גְדֹלָ֑ה מַעֲשִׂים֙ אֲשֶׁ֣ר לֹא־יֵֽעָשׂ֔וּ עָשִׂ֖יתָ עִמָּדִֽי׃
Deutsche Übersetzung (Samson Raphael Hirsch)
Abimelech aber ließ Abraham — rufen und sagte ihm: Was hast du uns getan, und was habe ich dir gesündigt, daß du über mich und mein Reich eine so große Sünde gebracht hast? Dinge, die nicht geschehen sollten, hast du gegen mich geübt!
Übersetzung von Moses Mendelssohn (1780 bis 1783)
Abimelech ließ hierauf Abraham rufen, und sprach zu ihm: Was hast du uns gethan? was habe ich gegen dich verschuldet, daß du auf mich und mein Reich eine so große Verschuldung gebracht hast? Thaten die nicht geschehen sollten, hast du gegen mich ausgeübt.
Übersetzung von Lazarus Goldschmidt (1921 bis 1925)
Hierauf ließ Abimelekh Abraham rufen und sprach zu ihm: Was hast du uns angetan! Und was habe ich gegen dich verschuldet, daß du große Verschuldung über mich gebracht und über mein Reich! Taten, wie sie nicht sollten, hast du mir angetan.
Mendelssohn-Übersetzung im Original
אבימלך ליס הירויף אברהם רופען , אונד שפראך צו איהם : וואס האסט דוא אונס געטאהן ? וואס האבע איך געגען דיך פערשולדעט , דאס דוא אויף מיך אונד אויף מיין רייך איינע זא גראסע פערשולדונג געבראכט האסט ? טאטען , דיא ניכט געשעהען זאללטען , האסט דוא געגען מיך אויסגעאיבט ·
Onkelos
וּקְרָא אֲבִימֶלֶךְ לְאַבְרָהָם וַאֲמַר לֵהּ מָה עֲבַדְתָּ לָנָא וּמָה חָבִית (נ''י חָטֵית) לָךְ אֲרֵי אַיְתֵיתָא עֲלַי וְעַל מַלְכוּתִי חוֹבָא רַבָּא עוֹבָדִין דִּי לָא כָשְׁרִין לְאִתְעֲבָדָא עֲבַדְתָּ עִמִּי
Raschi↑

מעשים אשר לא יעשו. מַכָּה אֲשֶׁר לֹא הֻרְגְּלָה לָבֹא עַל בְּרִיָה בָּאָה לָנוּ עַל יָדְךָ, עֲצִירַת כָּל נְקָבִים שֶׁל זֶרַע וְשֶׁל קְטַנִּים וּרְעִי וְאָזְנַיִם וְחֹטֶם:

Raschi (Deutsche Übersetzung)↑

Taten, die nicht geschehen dürfen; eine Plage, die nicht gewohnt ist, ein Geschöpf zu befallen, ist durch dich über uns gekommen, Verschließung aller unteren Leibesöffnungen und der Ohren und der Nase (Bereschit Rabbah).

Kommentar von R. Samson Raphael Hirsch↑

(9-10) Abimelech vergisst sich zuerst und macht statt Entschuldigungen Vorwürfe, er lenkt aber mit V. 10 ein und bittet um Aufschluss.

Biur von Moses Mendelssohn↑

מה עשית לנו ומה חטאתי , המתי"ן בסגול בעבור אותיות הגרון שאחריהם · והנה לפי דעת בעל הטעמים ישוב מאמר כי הבאת וגו' על מה עשית לנו , כי הניח ז"ק שהוא מפסיק יותר מהטעמים שלפניו במלת לך , ויהי' כמו מאמר מוסגר , מה עשית לנו ( ומה חטאתי לך ) כי הבאת עלי ועל ממלכתי חטאה גדלה , ויכוון ג"כ במה שכלל לומר עלי ועל ממלכתי בעבור מלת לנו שהיא לרבים · חטאה גדלה , חטא גדול לשכב את אשת איש , וכן מתורגם בל"א · מעשים אשר לא יעשו , מעשים שאינם ראויים להעשות , וכן ת"א דלא כשרין לאתעבדא , וכן תרגם יב"ע , וכן מתורגם בל"א · ורש"י פי' מכה שלא הורגלה לבוא על שום בריה באה לנו על ידך , ולפי פשוטו הוא שב על אמרו אחתי היא, וכן פי' ר"ע ספורנו וז"ל, מעשים אשר לא יעשו לגרום היזק לאיש לא ידעתו קודם לכן ואין לך איבה עמו וכל זה בלתי תועלתך ואין דרך לעשות כן עכ"ל:

Varianten in Manuskripten↑
גְדֹלָ֑ה: Schreibung גדולה in 14 Manuskripten
Handschriften anzeigen (14)
  • תורה, Torah, 1449, MS. Poc. 395, MS. Poc. 396 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה (בראשית), Tora (Bereshit), 15. oder 16. Jahrhundert, MS. Bodl. Or. 164 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, Tora, 14. Jahrhundert, MS. Marsh 10 (Bodleian Libraries (Oxford))
  • תורה, 13. Jahrhundert, MS. 5 (Corpus Christi College Library, Oxford)
  • תנ"ך, Tanach, 14. bis 15. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5498a-d
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 15. Jahrhundert, British Library (London) Harley 7621
  • תורה, הפטרות ומגלות, Torah, Haftarot und Megillot, 13. oder 14. Jahrhundert, British Library (London) Harley 5709
  • תנ"ך : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 14. Jahrhundert, Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 1/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 2/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 3/ Staatsbibliothek Berlin Ms. Or. fol. 4
  • תורה וכתובים : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 13. Jahrhundert, State Library of Kassel, Kassel, Deutschland fol. Ms. theol. 3
  • תורה, הפטרות וכתובים : עם ניקוד וטעמים, מסורה קטנה וגדולה, 1295, Biblioteca Riccardiana, Florenz Ms. 1
  • Torah, 13. Jahrhundert, Ms. B 35 Inf. (Ambrosian Library, Mailand)
  • תנ"ך, 1287, Biblioteca Apostolica Vaticana Ms. ebr. 9
  • תורה, הפטרות וכתובים, 14. Jahrhundert, Biblioteca Apostolica Vaticana Ms. ebr. 447
  • Tanach, 13. Jahrhundert (?), Bib. Reg. 109 (Turin, Handschrift verbrannte 1904)
Text herunterladen