Die Torah - Die fünf Bücher Mose

Buch: Kapitel: Vers:
Hebräischer Text (nach der Masorah)
הֲלֹ֤א כׇל־הָאָ֙רֶץ֙ לְפָנֶ֔יךָ הִפָּ֥רֶד נָ֖א מֵעָלָ֑י אִם־הַשְּׂמֹ֣אל וְאֵימִ֔נָה וְאִם־הַיָּמִ֖ין וְאַשְׂמְאִֽילָה׃
Deutsche Übersetzung (Samson Raphael Hirsch)
Vor dir ist ja das ganze Land offen, trenne du dich daher von mir, wenn links, so bleibe ich rechts, und wenn rechts, so bleibe ich links.
Übersetzung von Moses Mendelssohn (1780 bis 1783)
Du hast doch das ganze Land vor dir, trenne dich also von mir! Willst du zur Linken, so werde ich zur Rechten; willst du aber zur Rechten, so werde ich zur Linken.
Übersetzung von Lazarus Goldschmidt (1921 bis 1925)
Liegt etwa nicht das ganze Land vor dir? Scheide nun von mir; wenn du links, ich rechts, wenn du rechts, ich links.
Mendelssohn-Übersetzung im Original
דוא האסט דאך דאז גאנצע לאנד פֿאר דיר, טרעננע דיך אלזא פֿאן מיר! ווילסט דוא צור לינקען, זא ווערדע איך צור רעכטען, ווילסט דוא אבער צור רעכטען, זא ווערדע איך צור לינקען.
Onkelos
הֲלָא כָל אַרְעָא קֳדָמָךְ אִתְפָּרַשׁ כְּעַן מִלְוָתִי אִם אַתְּ לְצִפּוּנָא וַאֲנָא לְדָרוֹמָא וְאִם אַתְּ לְדָרוֹמָא וַאֲנָא לְצִפּוּנָא
Raschi

אם השמאל ואימנה. בְּכָל אֲשֶׁר תֵּשֵׁב, לֹא אֶתְרַחֵק מִמְּךָ וְאֶעֱמֹד לְךָ לְמָגֵן וּלְעֵזֶר, וְסוֹף דָּבָר הֻצְרַךְ לוֹ, שְׁנֶּאֱמַר וַיִּשְׁמַע אַבְרָם כִּי נִשְׁבָּה אָחִיו וְגוֹ':

ואימנה. אַיְמִין אֶת עַצְמִי, כְּמוֹ וְאַשְׂמְאִילָה אַשְׂמְאִיל אֶת עַצְמִי. וְאִם תֹּאמַר הָיָה לוֹ לִנָּקֵד וְאַיְמִינָה, כָּךְ מָצִינוּ בְּמָקוֹם אַחֵר אִם יֵשׁ לְהֵמִין (שמואל ב י"ד) וְאֵין נָקוּד לְהַיְמִין:

Raschi (Deutsche Übersetzung)

Wenn du nach Norden gehst, so werde ich im Süden sein; wo du dich auch niederlässt (und ich mich niederlasse), werde ich nicht fern von dir sein und dir als Schild und Helfer zur Seite stehen; und schließlich brauchte er ihn, so heißt es (14, 14), »Abram hörte, dass sein Bruder gefangen weggeführt worden…«

Ich werde im Süden sein, ich werde mich südlich befinden, wie, ich werde im Norden sein, mich im Norden befinden; solltest du aber einwenden, das Wort müsste mit Patach וְאַיְמִינָה punktiert werden; wir finden aber auch an einem anderen Orte (II Sam. 14, 19), »es ist nicht möglich, nach rechts oder links abzuweichen« לְהֵמִין, und nicht. לְהַיְמִין

Kommentar von R. Samson Raphael Hirsch

מעלי, vom Neben-mir-sein. Ganz von einander geschieden. Das musste Abraham fordern, um die Seinigen vor dem Beispiel der Lotwirtschaft zu schützen. Siehe! Ich bin beschränkt, kann nicht überall hingehen, wo Überfluss ist, muß mich isolieren, du aber, nachdem du dich von meiner Lebensanschauung losgesagt, brauchst ja nicht so wählerisch zu sein, dir ist das ganze Land offen. Gehe du nach rechts oder links, ich werde hier in meiner Isolierung verharren. — Die Etymologie von ימין und שמאל ist dunkel. Vielleicht ist ימן verwandt mit מכמנים ,כמן verborgener Schatz, die verborgene Schatzkammer der Kräfte des Menschen, diejenige Seite, in welcher des Menschen vorzügliche Kraft ruht. Während שמאל, (verwandt mit שמלה, das Gewand, die Hülle), die Linke als die Gehilfin der Rechten bedeutet, die mehr dem von der Rechten gelieferten Kern die Hülle bietet (?).

Biur von Moses Mendelssohn

אם השמאל, אם תרצה ללכת לצד שמאל: ואימנה, אימין את עצמי, ר"ל אלך אני לצד ימין, ושרשו ימין, והוא מבנין הפעיל, ובא האית"ן בצירי שלא כמנהג רוב השרשים מנחי פ"א יו"ד שהאית"ן בהם בחולם, וכמוהו שרש יטב, ההפעיל ממנו ואיטיבה עמך וכן ילל וינק: ואשמאילה השם משרש זה הוא שְׂמֹאל, והנה י"א שרשו שמל, וכמו שנאמר מן שרש תמל תְּמוֹל, כך הי' ראוי לומר מן שמל שְׂמוֹל, אלא שהומרה הוא"ו באל"ף נחה, כמנהג אותיות אהו"י להתחלף זו בזו, והפעל מזה השרש נמצא מימינים וּמַשְׂמְאִלִים, בנוח האל"ף, ונמצא בחסרון האל"ף, להמין וּלְהַשְׂמִיל, השימי הַשְׂמִילִי, ונמצא בנוע האל"ף, וְאַשְׂמְאִילָה, וכי תַשְׂמְאִילוּ, והוא זרות גדול מאד להוסיף אות נעה נוספת בין שתי אותיות השרשיות, ועכ"ז נמצא חבר לזרות זאת, לְדַרְיָוֶשׁ הסדר (עזרא י' ט"ז), ששרשו דרש והיו"ד נוספת באמצע השרש והיא נעה:

Text herunterladen